Regels en risico
Kun je Claude zakelijk gebruiken binnen de AVG?
Cas Sombroek · Technology Lead bij Pilex
· 10 min lezen
Ja, onder voorwaarden. Claude is van het Amerikaanse bedrijf Anthropic, dat gegevens in de Verenigde Staten opslaat. Met Team of Enterprise is Anthropic je verwerker, geldt een verwerkersovereenkomst en wordt je invoer standaard niet gebruikt voor training. Grondslag, dataminimalisatie en vastlegging regel je zelf. Voor gegevens die niet onder Amerikaans recht mogen vallen, kies je een andere route.
Is Claude Europees of Amerikaans?
Claude is Amerikaans. Het bedrijf erachter is Anthropic, PBC, gevestigd in de Verenigde Staten.
Dat blijft zo, ook al is je contractpartij Iers. In de zakelijke voorwaarden van Anthropic staat dat klanten in de Europese Economische Ruimte, Zwitserland en het Verenigd Koninkrijk een overeenkomst sluiten met Anthropic Ireland, Limited. Klanten elders sluiten die met Anthropic, PBC. Voor Europese klanten geldt op die overeenkomst Iers recht.
Een Ierse contractpartij zegt met wie je de overeenkomst sluit. Het zegt niets over waar je gegevens staan. Anthropic schrijft zelf in zijn uitleg over serverlocaties dat data in de Verenigde Staten wordt opgeslagen.
Voor een Nederlandse organisatie heeft dat twee gevolgen. Je geeft persoonsgegevens door naar een land buiten de Europese Economische Ruimte, en daar stelt de AVG eisen aan. En het moederbedrijf valt onder Amerikaans recht, waaronder de CLOUD Act.
Geen van beide maakt Claude verboden. Ze bepalen wel welke gegevens je erin zet en wat je vooraf regelt. Deze gids loopt dat stap voor stap langs. Het is geen juridisch advies: leg een besluit over gevoelige gegevens voor aan je functionaris gegevensbescherming of jurist.
Wat de CLOUD Act en doorgifte betekenen
De CLOUD Act en doorgifte zijn twee verschillende vragen. De eerste gaat over de toegang van de Amerikaanse overheid, de tweede over de regels van de AVG voor gegevens die de Europese Economische Ruimte verlaten.
De CLOUD Act. Deze Amerikaanse wet verplicht aanbieders onder Amerikaans recht om gegevens waarover zij beschikken te verstrekken als een rechtsgeldig Amerikaans bevel daarom vraagt, ook als die gegevens buiten de Verenigde Staten staan. Dat geldt voor Anthropic net als voor andere Amerikaanse aanbieders. Hoe zwaar dat weegt, hangt af van je gegevens. Voor veel bedrijfsgegevens is het een risico dat je bewust kunt aanvaarden en vastleggen. Voor gegevens die onder geen beding bij een buitenlandse overheid mogen komen, is het dat niet.
Doorgifte. Hoofdstuk V van de AVG staat doorgifte naar de Verenigde Staten alleen toe met een geldig instrument. De Autoriteit Persoonsgegevens noemt twee routes. Doet de Amerikaanse organisatie mee aan het Data Privacy Framework, de afspraken tussen de EU en de VS, dan mag de doorgifte zonder extra stappen. Doet ze niet mee, dan gebruik je een modelcontract en neem je waar nodig extra maatregelen, zoals versleuteling of pseudonimisering.
De verwerkersovereenkomst van Anthropic gebruikt de tweede route: de standaardcontractbepalingen van de Europese Commissie, een modelcontract voor doorgifte. Welke extra maatregelen in jouw geval nodig zijn, beoordeel je zelf. Of Anthropic daarnaast meedoet aan het Data Privacy Framework, controleer je in het register van dat raamwerk. De AP raadt aan om ook na te vragen of het product dat je gebruikt eronder valt.
Consumenten- of zakelijk abonnement: het verschil
Het verschil is je juridische positie. Met Team of Enterprise ben jij de verwerkingsverantwoordelijke en is Anthropic je verwerker. Met Free, Pro of Max gebruik je een consumentenproduct, onder consumentenvoorwaarden.
| Free, Pro en Max | Team en Enterprise | |
|---|---|---|
| Voorwaarden | Consumentenvoorwaarden | Zakelijke voorwaarden met verwerkersovereenkomst |
| Training op je invoer | Als je modelverbetering toestaat | Standaard niet |
| Feedback met een duim | Gesprek tot 5 jaar bewaard | Gegevens bij de feedback 5 jaar bewaard, knop uit te zetten door een eigenaar |
| Verwijderde gesprekken | Binnen 30 dagen uit de systemen | Binnen 30 dagen uit de systemen |
| Beheer | Elke gebruiker stelt het zelf in | Centrale instellingen voor de organisatie |
Bij de zakelijke producten gebruikt Anthropic je invoer en uitvoer volgens zijn uitleg over training niet om modellen te trainen. De uitzondering is feedback of een andere uitdrukkelijke keuze om gegevens te delen. Wie een duim omhoog of omlaag geeft, stuurt de gegevens bij die feedback mee, en Anthropic bewaart die 5 jaar. Een eigenaar kan die knop voor de organisatie uitzetten.
Bij Free, Pro en Max worden gesprekken gebruikt als je dat toestaat met de instelling voor modelverbetering. Staat die aan, dan bewaart Anthropic die gegevens volgens zijn uitleg over bewaartermijnen tot 5 jaar voor training, losgekoppeld van je account. Incognitogesprekken blijven erbuiten.
Voor beide groepen geldt: markeren de veiligheidssystemen een gesprek als overtreding van het gebruiksbeleid, dan bewaart Anthropic invoer en uitvoer tot 2 jaar en de bijbehorende beoordelingsscores tot 7 jaar.
De verwerkersovereenkomst van Anthropic en wat erin staat
De verwerkersovereenkomst van Anthropic heet Data Processing Addendum, kortweg DPA, en maakt deel uit van de zakelijke voorwaarden. Je hoeft hem dus niet apart te tekenen, maar je moet hem wel lezen.
Een verwerkersovereenkomst is het contract dat de AVG in artikel 28 verplicht stelt zodra een leverancier persoonsgegevens voor jou verwerkt. De Autoriteit Persoonsgegevens somt op wat erin moet staan, zoals beveiliging, subverwerkers, hulp bij privacyrechten en het verwijderen van gegevens na afloop.
In de DPA van Anthropic staat onder meer:
- Rollen. Jij bent verwerkingsverantwoordelijke, Anthropic is verwerker en verwerkt alleen volgens jouw gedocumenteerde instructies.
- Subverwerkers. Anthropic publiceert een lijst van partijen die het inschakelt. Bij een nieuwe partij krijg je bericht en heb je 15 dagen om bezwaar te maken.
- Datalekken. Anthropic meldt een beveiligingsinbreuk zonder onnodige vertraging, en uiterlijk binnen 48 uur nadat het ervan weet. De termijn van 72 uur voor jouw eigen melding bij de toezichthouder blijft gewoon gelden.
- Na afloop. Binnen 30 dagen na het einde van het contract verwijdert Anthropic je gegevens, behoudens uitzonderingen zoals een wettelijke bewaarplicht.
- Controle. Anthropic laat zich jaarlijks toetsen door externe auditors en deelt op verzoek rapporten, zoals SOC 2, voor zover beschikbaar.
- Hulp. Anthropic helpt bij een DPIA, de risicoanalyse die de AVG soms vereist, en bij verzoeken van betrokkenen.
- Doorgifte. De standaardcontractbepalingen zijn opgenomen, onder Iers recht.
Dit is de versie van 12 november 2026. Lees de actuele tekst en bewaar een kopie bij je verwerkingsregister.
Waar je data wordt opgeslagen en verwerkt
Je data wordt volgens Anthropic opgeslagen in de Verenigde Staten. De verwerking kan standaard ook via Europa, Azië en Australië lopen.
Anthropic schrijft dat het verkeer van zakelijke klanten standaard naar een aantal landen in die regio's kan worden gerouteerd, tenzij anders is afgesproken. Enterprise-klanten met afrekening op verbruik kunnen verwerking alleen in de Verenigde Staten kiezen. Opslag in de EU noemt Anthropic op die pagina niet. Ga er dus van uit dat gesprekken, bestanden en de inhoud die Claude via koppelingen leest, in de Verenigde Staten terechtkomen.
Voor de bewaartermijn geldt bij de zakelijke producten het volgende, volgens de uitleg over bewaartermijnen. Gesprekken blijven in het product staan zodat je verder kunt werken. Verwijder je een gesprek, dan is het binnen 30 dagen uit de achterliggende systemen. Enterprise-organisaties kunnen een eigen bewaartermijn instellen.
Let op de uitzonderingen. De invoegtoepassingen voor Excel en Outlook nemen een eigen bewaartermijn van je organisatie niet over. En sessies van Cowork die op een computer draaien, staan op die computer.
Er is ook een andere route. Organisaties kunnen de modellen van Claude afnemen via een cloudplatform, zoals Amazon Bedrock of Google Cloud Vertex AI. Dan gelden het contract en de regio's van die cloudaanbieder. Dat is een keuze voor IT, met een eigen afweging. De vergelijking met andere aanbieders staat in de gids Zakelijke AI vergeleken.
Claude en de AVG: wat je zelf regelt
De leverancier regelt het contract, jij regelt het gebruik. De AVG legt de verantwoordelijkheid bij de organisatie die bepaalt welke gegevens waarvoor worden gebruikt.
Zes dingen horen op orde te zijn voordat medewerkers Claude zakelijk gebruiken:
- Het juiste abonnement. Team of Enterprise voor alles met persoonsgegevens of vertrouwelijke informatie. Geen eigen accounts van medewerkers voor zakelijk werk.
- Een AI-beleid. Eén pagina met wat wel en niet mag. Een begin vind je in het gratis sjabloon voor AI-beleid.
- Regels voor invoer. Leg vast welke gegevens erin mogen. Gewone bedrijfsinformatie wel, klantgegevens na afweging, bijzondere persoonsgegevens en burgerservicenummers niet.
- Het verwerkingsregister. Neem Claude op als verwerking, met het doel, de soorten gegevens en de doorgifte naar de Verenigde Staten.
- Een DPIA waar nodig. Bij een hoog risico voor betrokkenen is die verplicht. Zie de gids over de DPIA voor AI-systemen.
- De instellingen. Zet feedback uit als je dat niet wilt, en stel op Enterprise een bewaartermijn in.
Dataminimalisatie is hierbij het sterkste middel. Wat je niet invoert, hoef je niet te beschermen. Vervang namen door klantnummers als de taak dat toelaat.
Vergeet de mensen niet. Een verbod zonder goed alternatief leidt tot gebruik op eigen accounts, buiten je zicht. De gids over shadow AI legt uit hoe je dat voorkomt.
Rechten van connectors
Een connector, een koppeling tussen Claude en bijvoorbeeld je mail of je bestanden, vergroot wat Claude kan zien en doen. Geef daarom alleen de rechten die een taak nodig heeft.
Drie regels dekken het meeste af:
- Alleen lezen als uitgangspunt. Zet tools die versturen, wijzigen of verwijderen uit, tenzij je ze bewust nodig hebt. Bij de Microsoft 365-connector bepaalt een beheerder dat per tool. Zet ze uitdrukkelijk op Blocked, want de standaard verandert op 9 december 2026.
- Claude ziet wat jij ziet. De koppeling werkt met de rechten van de gebruiker. Staan er mappen te breed gedeeld, dan kan Claude daar ook bij. Ruim eerst de rechten op.
- Inhoud van buiten is niet te vertrouwen. Een mail of bestand kan een verborgen opdracht voor de AI bevatten. Zonder schrijfrechten kan zo'n opdracht veel minder uitrichten.
Op Team en Enterprise bepaalt een eigenaar welke connectors beschikbaar zijn en of schrijfacties om akkoord vragen. Leg die keuzes vast, net als de andere maatregelen.
Hoe dit in de praktijk werkt, staat in de gidsen Claude koppelen aan Outlook en Wat is Claude Cowork?.
Wanneer je een Europees of eigen alternatief kiest
Je kiest een Europees of eigen alternatief als de gegevens niet onder Amerikaans recht mogen vallen, of als een klant, toezichthouder of contract opslag in Europa eist. Voor de rest van je werk kan Claude gewoon blijven.
Vier situaties wijzen die kant op:
- Bijzondere persoonsgegevens op grote schaal. Denk aan gezondheidsgegevens of strafrechtelijke gegevens.
- Een geheimhoudingsplicht. Zoals bij juridische dossiers of medische informatie.
- Een eis van de klant. Sommige aanbestedingen en contracten vragen om verwerking binnen de EU.
- Strategische informatie. Gegevens waarvan verstrekking aan een buitenlandse overheid onaanvaardbaar is.
Dan zijn er twee routes. Een Europese aanbieder zonder Amerikaanse moedermaatschappij valt onder Europees recht. Ga wel per opzet na of Amerikaans recht toch een rol speelt, bijvoorbeeld via een Amerikaanse cloudleverancier of subverwerker. Een eigen omgeving houdt de gegevens binnen je eigen muren. Beide kosten meer inrichting dan een abonnement. De afweging staat in de gids over self-hosted AI of cloud, en wat Pilex daarin doet staat op de pagina over soevereine AI.
In de praktijk komen veel organisaties uit op een combinatie: een zakelijke assistent voor het dagelijkse werk, en een aparte route voor de gevoeligste gegevens.
Wanneer je hulp inschakelt
Hulp is zinvol als je niet zeker weet welke gegevens in welke klasse vallen, of als meerdere AI-tools tegelijk in gebruik zijn. De instellingen van Claude zijn zelf te doen. De afweging eromheen is het werk.
Begin met wat je zelf kunt. Lees de DPA, kies het abonnement, schrijf het beleid met het sjabloon en vul het verwerkingsregister aan. Voor veel organisaties met gewone bedrijfsgegevens is dat genoeg.
Loop je vast, dan zijn dit de gebruikelijke redenen. Niemand weet welke accounts er al in gebruik zijn. Er is twijfel over een DPIA. Een klant stelt vragen over waar zijn gegevens staan. Of er draait naast Claude ook Copilot en ChatGPT, en niemand heeft het overzicht.
Voor dat laatste is AI-governance bedoeld: één plek waar je ziet welke AI er draait en binnen welke kaders. Voor gegevens die Europa niet mogen verlaten, kijk je naar soevereine AI.
Veelgestelde vragen
- Is Claude een Europees of een Amerikaans product?
- Amerikaans. Claude is van Anthropic, PBC uit de Verenigde Staten. Zakelijke klanten in de Europese Economische Ruimte sluiten hun contract met Anthropic Ireland, Limited, maar de gegevens worden volgens Anthropic in de Verenigde Staten opgeslagen.
- Voldoet Claude aan de AVG?
- Een product voldoet niet uit zichzelf aan de AVG; jouw gebruik moet eraan voldoen. Met Team of Enterprise heb je een verwerkersovereenkomst en standaardcontractbepalingen voor de doorgifte. Je regelt zelf een grondslag, dataminimalisatie en de vastlegging in je verwerkingsregister.
- Traint Anthropic Claude op mijn bedrijfsgegevens?
- Bij de zakelijke producten standaard niet. Stuur je feedback met een duim omhoog of omlaag, dan mag Anthropic de gegevens bij die feedback wel gebruiken. Een eigenaar kan die knop uitzetten. Op Free, Pro en Max hangt het af van je eigen instelling voor modelverbetering.
- Mag je met een Pro-abonnement Claude zakelijk gebruiken?
- Voor werk zonder persoonsgegevens of vertrouwelijke informatie kan dat. Pro valt onder de consumentenvoorwaarden. De verwerkersovereenkomst van Anthropic hoort bij de zakelijke voorwaarden, dus voor klantgegevens neem je Team of Enterprise.
- Is Claude veilig voor bedrijven met gevoelige gegevens?
- Dat hangt af van het gegeven en van je inrichting. Voor gewone bedrijfsinformatie is een zakelijk abonnement met de juiste instellingen verdedigbaar. Voor bijzondere persoonsgegevens, of informatie die niet bij een buitenlandse overheid mag komen, ligt een Europese aanbieder of een eigen omgeving meer voor de hand. Leg zo'n besluit voor aan je privacyverantwoordelijke.
Bronnen
- Is my data used for model training? (zakelijke producten)
Anthropic · geraadpleegd
- Is my data used for model training? (Free, Pro en Max)
Anthropic · geraadpleegd
- How long do you store my data? (Free, Pro en Max)
Anthropic · geraadpleegd
- How long do you store my organization's data?
Anthropic · geraadpleegd
- Where are your servers located? Do you host your models on EU servers?
Anthropic · geraadpleegd
- Does Anthropic act as a data processor or controller?
Anthropic · geraadpleegd
- Data Processing Addendum
Anthropic · geraadpleegd
- Commercial Terms of Service
Anthropic · geraadpleegd
- Doorgifte persoonsgegevens naar de VS
Autoriteit Persoonsgegevens · geraadpleegd
- Verwerkersovereenkomst
Autoriteit Persoonsgegevens · geraadpleegd
- Verordening (EU) 2016/679, de AVG
EUR-Lex · geraadpleegd
- CLOUD Act, Public Law 115-141
US Congress · geraadpleegd
Over de auteur

Technology Lead bij Pilex
Schrijft over de techniek achter veilige AI: architectuur, datastromen en wat er onder de motorkap gebeurt.
Inhoud gecontroleerd op · Cas op LinkedIn
